Chích ngừa lao phổi có hiệu quả bao lâu

Chụp lại hình ảnh,

Vi khuẩn lao phổi gây các triệu chứng như đau tức ngực và sụt cân

Một vắc-xin mới có thể chống bệnh lao [TB] trước và sau khi nhiễm bệnh đã được các nhà khoa học Đan Mạch phát triển.

Nó có thể giúp bảo vệ phòng chống bệnh này lâu dài hơn. Bệnh lao là một vấn đề lớn toàn cầu, đặc biệt ở các nước đang phát triển, nơi tiếp cận với thuốc kháng sinh để điều trị các bệnh còn hạn chế. Thuốc chủng ngừa mới nhất, cho đến nay được thử nghiệm ở động vật, được giới thiệu trên tạp chí Nature Medicine. Lao là bệnh ở phổi, gây ra các triệu chứng như đau ngực, ho, và giảm cân. Nếu không điều trị, nó có thể gây chết người. Tuy nhiên, chỉ trong một số ít trường hợp - ít hơn 5% - các triệu chứng phát triển ngay lập tức sau khi bị nhiễm. Trong hơn 90% trường hợp, một khi vi khuẩn gây bệnh, mycobacterium tuberculosis, đã xâm chiếm cơ thể nó thay đổi đặc trưng hóa học của nó, và sống ở dạng “tiềm ẩn”, không hoạt động. Thông thường, vi khuẩn không bao giờ xuất hiện từ trạng thái này tiềm ẩn, nhưng trong khoảng 10% các trường hợp nó hoạt động trở lại – mà thường là hàng năm hay thậm chí hàng thập kỷ sau khi xâm nhập vào cơ thể - và gây ra các triệu chứng nghiêm trọng.

Các loại vắc-xin hiện có, như vắc-xin phòng chống lao [BCG], chỉ có hiệu lực nếu được tiêm trước khi có tiếp xúc với vi khuẩn. Chúng không ngăn chặn được lây nhiễm, nhưng ngăn ngừa được các triệu chứng cấp tính và giúp ngăn chặn phát bệnh. Nhưng một khi vi khuẩn đã chuyển thành dạng tiềm ẩn thì nó miễn dịch với thuốc chủng ngừa và có thể đợi khi có cơ hội sẽ kích hoạt lại sau khi thuốc chủng ngừa đã không còn có tác dụng phòng ngừa. Nếu thành công trong thử nghiệm ở người, vắc-xin mới sẽ có thể giải quyết vấn đề này. 'Bước đột phá' Được một nhóm nghiên cứu ở Viện Statens Serum ở Copenhagen phát triển, thuốc kết hợp protein có khả năng kích hoạt phản ứng miễn dịch của Mycobacterium ở cả dạng hoạt động và dạng tiềm ẩn. Giáo sư Peter Lawætz Andersen cho biết: "Có thể tiêm một mũi tăng cường cho trẻ em lớn hơn hoặc thậm chí thanh niên giúp bảo vệ họ cả khi sang tuổi trưởng thành." Mặc dù bệnh lao có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh, những loại thuốc này thường không dễ có được ở thế giới các nước đang phát triển, nơi mà vắc-xin mới có thể sẽ đem lại lợi ích lớn nhất. Giáo sư Andersen cho biết: "Trong các khu vực này quý vị không thể tới và chữa trị cho hơn một nửa dân số địa phương. Ví dụ, ở Cape Town, người ta cho là 60% dân số bị nhiễm bệnh.." Giáo sư Peter Davies, Thư ký nhóm Báo động bệnh lao phổi, cho biết: "Một vắc-xin có thể bảo vệ chống lại lây nhiễm ngay từ đầu và chống được phát bệnh là một bước đột phá lớn. "Một trong những nhược điểm chính của BCG là nó chỉ có thể ngăn ngừa nhiễm trùng chuyển thành phát bệnh với các cá nhân còn chưa bị nhiễm bệnh này. Do đó không thể sử dụng trong việc bảo vệ người lớn nhiễm bệnh không trở thành một nguồn lây nhiễm bệnh sang người khác. Bảo vệ trẻ em, mặc dù có giá trị, không chống lại được sự lây nhiễm, vì trẻ em đang bị bệnh thường không truyền bệnh. "Cho đến nay thử nghiệm cho kết quả tốt, nhưng chúng ta phải nhớ rằng chuột không phải là người." Giáo sư Francis Drobniewski, Giám đốc Phòng thí nghiệm quốc gia về Mycobacterium thuộc Cơ quan Bảo vệ Sức khỏe cho biết: "Đây là một nghiên cứu thú vị và sâu sắc. Vắc-xin BCG hiện nay giá rẻ, an toàn, và được sử dụng rộng rãi nhưng hiệu quả hạn chế. "Với thêm hơn chín triệu trường hợp bị bệnh lao trên toàn cầu mỗi năm và mức con số bệnh kháng thuốc được chẩn đoán gia tăng, thuốc và đặc biệt vắc xin có hiệu quả là rất cần thiết." Bệnh lao phổi tại Anh Số các trường hợp bị bệnh lao ở Vương quốc Anh là 9.000 người trong năm 2009 - mức cao nhất trong gần 30 năm qua. Chẩn đoán bệnh tăng lên gần như liên tục từ những năm 1980, với nhiều trong số các trường hợp mới chẩn bệnh được cho là lây nhiễm giữa những người bị nhiễm bệnh ở nước ngoài. Cũng có một tăng mạnh con số các trường hợp kháng thuốc lao. Cơ quan Bảo vệ Y tế đã cảnh báo cần thêm nhiều nỗ lực để hạn chế vấn đề này.

Vắc xin BCG có hiệu quả như thế nào?

Vắc-xin BCG chứa một chủng vi khuẩn lao suy yếu, không gây bệnh, giúp cơ thể tạo miễn dịch và kích thích cơ thể chống lại bệnh nếu nhiễm vi khuẩn lao.

Vaccin BCG được cho là có khả năng bảo vệ đến 80% người được chủng ngừa, trong thời gian 15 năm.

Tại sao bệnh lao vẫn còn là một vấn đề?

Vắc-xin BCG và thuốc ngừa lao được phát minh mang lại hi vọng loại trừ bệnh lao tương tự như với bệnh đậu mùa. Tuy nhiên, điều này lại gặp nhiều khó khăn bởi một số lý do:

  • Phần lớn sự cải thiện ban đầu về tỷ lệ bệnh lao ở các nước phát triển liên quan đến những cải thiện về nhà ở, dinh dưỡng và tiếp cận điều trị. Nhưng những vấn đề này vẫn chưa được cải thiện ở nhiều nước kém phát triển.
  • Một số chủng vi khuẩn lao đã phát triển khả năng kháng với một hoặc nhiều loại thuốc chống lao, gây khó khăn hơn nhiều cho việc điều trị.
  • Vắc xin BCG có hiệu quả chống lại các dạng bệnh lao nặng, như lao màng não ở trẻ em, nhưng lại không hiệu quả với tất cả các dạng bệnh lao.
  • Đại dịch HIV toàn cầu bắt đầu vào những năm 1980 đã dẫn đến dịch lao tương ứng. Điều này do HIV làm suy yếu hệ thống miễn dịch của con người, làm tăng nguy cơ nhiễm lao.
  • Sự tăng trưởng nhanh chóng của du lịch quốc tế cũng góp phần làm bệnh lây lan.

Mức độ phổ biến của bệnh lao ở Anh như thế nào?

Bệnh lao không phổ biến ở Anh. Có 6.520 trường hợp bệnh lao tại Anh vào năm 2014. Hơn một phần ba số ca [39%] là ở London và khoảng ba phần tư các trường hợp [72%] là ở những người không sinh ra ở Anh.

Bệnh lao có lây truyền không?

Có. Bệnh lao lan truyền khi một người bị lao phổi hoặc lao cổ họng, ho hoặc hắt hơi và người khác hít vào các giọt nước bọt có chứa vi khuẩn từ người này

Tuy nhiên, bệnh lao không lây nhiễm phổ biến như cúm. Thông thường cần phải có thời gian dài tiếp xúc gần với người bị nhiễm bệnh trước khi bạn bắt TB. Ví dụ, nhiễm trùng thường lây lan giữa các thành viên gia đình đang sinh sống trong cùng một nhà.

Bệnh lao không lây lan qua tiếp xúc, hoặc dùng chung dao kéo, giường hoặc quần áo.

Làm thế nào để tôi biết nếu con tôi cần tiêm phòng BCG?

Nữ hộ sinh, điều dưỡng hoặc bác sĩ có thể cho bạn biết nếu con bạn cần chủng ngừa BCG.

Tôi bị dị ứng. Có thành phần nào trong vắc-xin BCG có thể gây ra dị ứng hay không?

Không. Vắc-xin BCG an toàn đối với:

  • Người bị dị ứng với latex [một loại cao su]
  • Người bị dị ứng với penicillin
  • Người bị dị ứng với các sản phẩm sữa, trứng và / hoặc các loại hạt

Tuy nhiên, nếu bạn băn khoăn, nên trao đổi với bác sĩ trước khi tiêm ngừa.

Liệu vắc-xin BCG chứa các thành phần máu hoặc thành phần có nguồn gốc động vật hay không?

Không. Không có thành phần máu trong vắc xin. Tất cả các nguyên liệu dùng để sản xuất vắc-xin có nguồn gốc không phải động vật.

Tôi sống với người có hệ thống miễn dịch bị suy yếu. Nếu tôi tiêm ngừa, liệu có nguy cơ tôi lây nhiễm lao cho họ?

Không. Vắc-xin BCG không được khuyến cáo cho những người có hệ miễn dịch suy yếu, tuy nhiên họ không thể nhiễm lao từ những người đã được tiêm phòng.

Tại sao không còn tiêm phòng BCG cho thiếu niên tại các trường học?

BCG không còn được tiêm cho trẻ em tại các trường trung học ở Anh. Chương trình này đã được thay thế vào năm 2005 bằng chương trình mục tiêu cho trẻ sơ sinh, trẻ em và thanh thiếu niên có nguy cơ mắc bệnh lao cao.

Điều này do tỷ lệ nhiễm lao ở Anh đang ở mức thấp. Lao là một bệnh khó lây bởi vì nó đòi hỏi phải tiếp xúc trong thời gian dài với người bị nhiễm bệnh. Ví dụ, bạn rất khó nhiễm lao nếu chỉ ngồi hoặc đứng cạnh những người bị nhiễm bệnh.

Sau tiêm BCG, con tôi không có sẹo hay mụn nước. Liệu vắc xin có hiệu quả?

Hầu hết mọi người sau tiêm tiêm BCG sẽ xuất hiện vết phồng da tại chỗ tiêm, nhưng không phải tất cả mọi người. Nếu con của bạn không có phản ứng này sau tiêm vắc xin, điều này không có nghĩa là trẻ không có đáp ứng với vắc xin. Không cần tiêm lại vắc xin BCG.

Nguồn: //www.nhs.uk/conditions/vaccinations/pages/bcg-tb-vaccine-questions-answers.aspx

Người dịch: Trần Linh Phương, tổ Thử nghiệm lâm sàng, Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh

Tiêm vắc xin phòng lao [BCG] cho trẻ sơ sinh sớm là cách giúp trẻ phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm, tránh những ảnh hưởng đến phổi, có thể gây tử vong. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, Việt Nam là nước có gánh nặng bệnh lao cao, đứng thứ 15 trong 30 nước có số người bệnh lao cao nhất trên toàn cầu.

Bệnh lao do vi khuẩn lao có tên là Mycobacterium Tuberculosis [MTB] gây ra. Đây là loại vi khuẩn có thể lây truyền qua không khí, tức là nếu hít chung bầu không khí với người bị mắc bệnh lao thì nguy cơ mắc lao cao.

Khi nhiễm vi khuẩn lao, bệnh nhân dễ bị các biến chứng về phổi, và cũng có thể lây lan sang xương, hạch bạch huyết, hệ thần kinh, tim và các cơ quan khác. Ở giai đoạn chưa có vắc xin ngừa lao, với tỷ lệ tử vong cao, thế giới từng xem bệnh lao là “tứ chứng nan y”.

Trẻ em nên tiêm vắc xin ngừa lao càng sớm càng tốt

Tham khảo thêm:

Chính vì bệnh lao rất dễ lây, trong khi Việt Nam lại là một trong số những quốc gia có tỷ lệ người mắc bệnh lao cao nhất thế giới, từ năm 1981, Bộ Y tế đã đưa vắc xin phòng lao vào chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, hiện áp dụng cho trẻ vừa mới sinh có đủ điều kiện sức khỏe.

Việt Nam đang sử dụng vắc xin phòng lao BCG và Bộ Y tế khuyến cáo tiêm cho trẻ trong vòng 1 tháng đến 1 năm sau sinh và cân nặng trên 2kg. Thực tế, với những trẻ sinh ra có đủ sức khỏe, phát triển ổn định, không nằm trong chế độ chăm sóc đặc biệt thì thường được tiêm phòng lao càng sớm càng tốt,  trong vòng 24 giờ đầu sau sinh. 

Việc chậm trễ tiêm vắc xin phòng bệnh lao cho trẻ sơ sinh có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh lao hơn những trẻ đã được tiêm; thậm chí trẻ có thể nhiễm lao ngay những ngày đầu sau sinh do lúc này hệ thống miễn dịch của trẻ còn yếu ớt nên không có đủ khả năng tự bảo vệ cơ thể trước mọi tác nhân xâm nhập – nhất là lao và các loại vi khuẩn khác.

Tuy nhiên, tiêm vắc xin phòng lao cho trẻ ở giai đoạn sau 1 năm tuổi chỉ có tác dụng phòng bệnh khi cơ thể trẻ chưa bị nhiễm khuẩn lao. Các trường hợp nếu đã xác định chính xác trẻ nhiễm lao thì việc tiêm phòng lúc này là không cần thiết và nên thận trọng vì nguy cơ phản ứng phụ sau tiêm thường tăng cao. 

Trẻ em trên 1 tuổi và người lớn có nguy cơ mắc bệnh lao cũng có thể tiêm chủng trong một số trường hợp đặc biệt hoặc theo sự chỉ định của bác sĩ. Hiện nay vẫn chưa có các nghiên cứu chứng minh được tính hiệu quả của vắc xin phòng lao ở người lớn trên 35 tuổi.

Do đó, chỉ nên hoãn tiêm vắc xin BCG với những trường hợp trẻ đang bị nhiễm khuẩn cấp, đang sốt cao, có bệnh ngoài da trên diện rộng, bị suy giảm miễn dịch nặng, suy dinh dưỡng nặng, trẻ thiếu cân [dưới 2kg]. 

Với những trẻ sinh non, những trẻ có vấn đề về sức khỏe cần theo dõi, chăm sóc đặc biệt thì đợi đến khi trẻ có thể trạng tốt, cần tiến hành tiêm phòng lao càng sớm càng tốt.

Tham khảo thêm: 

Vắc xin phòng lao BCG [bacille Calmette-Guérin] là vắc xin sống giảm độc lực. Trong vắc xin BCG có chứa một dạng vi khuẩn gây bệnh lao đã được làm cho yếu đi, không gây bệnh lao cho người khỏe mạnh mà giúp cơ thể hình thành sự bảo vệ trước căn bệnh này.

Vắc xin BCG thường được khuyến cáo chỉ định cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nó đặc biệt hiệu quả trong việc phòng ngừa các hình thái lao nguy hiểm, trong đó có lao viêm màng não với độ bảo vệ lên tới 70%.

Chỉ cần tiêm vắc xin ngừa lao BCG một liều duy nhất đã có thể tạo ra tác dụng bảo vệ lâu dài.

Chích vắc xin giúp trẻ nhỏ phòng tránh bệnh tật hiệu quả

Vắc xin BCG được chỉ định cho tất cả trẻ sơ sinh chưa bị nhiễm lao, sức khỏe tốt và không mắc các bệnh lý suy giảm miễn dịch. Một số trường hợp chống chỉ định và hoãn tiêm chủng phòng lao do Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế quy định như sau:

Các trường hợp chống chỉ định tiêm phòng lao BCG bao gồm:  

  • Không tiêm vắc xin BCG cho trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV mà mẹ không được điều trị dự phòng tốt lây truyền từ mẹ sang con.
  • Các trường hợp chống chỉ định khác theo hướng dẫn của nhà sản xuất vắc xin lao

Các trường hợp hoãn tiêm chủng BCG phòng lao: 

  • Đang mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính, đang sốt.
  • Đang hoặc mới kết thúc đợt điều trị corticoid, globulin miễn dịch. 
  • Cân nặng dưới 2.000g.
  • Trẻ có tuổi thai < 34 tuần tạm hoãn tiêm vắc xin BCG. Tiêm chủng khi trẻ đủ 34 tuần tuổi [tính cả tuổi thai].

Để đảm bảo trẻ có thể trạng tốt khi đi tiêm chủng và hạn chế các phản ứng sau tiêm vắc xin, phụ huynh cần lưu ý:

  • Không để trẻ bị đói trước khi đi tiêm chủng.
  • Cần chủ động thông báo với cán bộ y tế về tình trạng sức khỏe của con mình như: đang ốm, sốt, sinh non, tiền sử dị ứng, có phản ứng mạnh với lần tiêm chủng trước và đề nghị được cán bộ y tế kiểm tra sức khỏe của con mình trước khi tiêm chủng. Hỏi cán bộ y tế loại vắc xin trẻ được tiêm.

An toàn tiêm chủng không chỉ là vấn đề chất lượng vắc xin hay tuân thủ quy trình kỹ thuật của nhân viên y tế, mà nó còn phụ thuộc vào quá trình chăm sóc, theo dõi trẻ tại gia đình theo hướng dẫn sau đây:

  • Cho trẻ ăn uống bình thường sau tiêm.
  • Chú ý và thường xuyên theo dõi trẻ sau tiêm chủng: 30 phút tại điểm tiêm và ít nhất 24 giờ sau tiêm.
  • Khi trẻ sốt có thể cho trẻ dùng thuốc hạ sốt nhưng phải có chỉ định và hướng dẫn của cán bộ y tế.
  • Nếu cha mẹ không yên tâm về tình trạng sức khỏe của con mình sau khi tiêm, cần liên lạc với cán bộ y tế để được tư vấn cách chăm sóc trẻ.
  • Nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường như sốt cao, quấy khóc kéo dài, co giật, bỏ bú, khó thở, tím tái… các bà mẹ cần đưa trẻ trẻ tới cơ sở y tế. Những phản ứng nặng sau tiêm chủng thường hiếm gặp và sẽ qua khỏi nếu được phát hiện và xử trí kịp thời.

Giống như các loại vắc xin khác, BCG có thể gây ra một số tác dụng phụ. Nếu sau tiêm trẻ bị sốt nhẹ, sưng hạch ở hõm nách bên cánh tay được tiêm thuốc, có quầng đỏ ở vị trí tiêm, loét nhẹ và để lại sẹo [trong vòng 6 tuần sau tiêm] thì đó là những phản ứng bình thường, cho thấy trẻ đã đáp ứng miễn dịch.

Xem thêm Tiêm vắc xin lao không có sẹo có nên tiêm lại?

Trong trường hợp các phản ứng sau tiêm trầm trọng như sốt cao, bỏ bú… kéo dài 1-2 ngày; vết tiêm sưng to, hạch sưng to, hạch kéo dài hơn 6 tuần thì cần đưa trẻ đi khám. Đối với những trường hợp trẻ sốt cao, khóc nhiều không dứt, mệt lả, da tím tái, co giật, liệt, hôn mê…phải cấp cứu ngay.

Để đảm bảo an toàn trong tiêm chủng, phụ huynh cần thông báo cho cán bộ tiêm chủng biết tình trạng sức khỏe của trẻ, tiêm xong cần nán lại cơ sở tiêm 30 phút để theo dõi phản ứng sau tiêm. Khi về nhà, trong vòng 48 giờ sau tiêm vẫn cần theo dõi những biểu hiện bất thường của trẻ để kịp thời xử lý những tình huống xấu nếu không may xảy ra.

Tổ chức Y tế Thế giới [WHO] cho biết: Các vắc xin rất an toàn, rất hiếm khi xảy ra các sự kiện nghiêm trọng tới sức khoẻ, phần lớn các phản ứng do sử dụng vắc xin thường là nhẹ và tạm thời. Với những phản ứng thông thường, các phụ huynh hoàn toàn có thể yên tâm chăm sóc trẻ tại nhà [Theo Quyết định 2535/QĐ- BYT của Bộ Y tế].

  • Đối với trẻ em, cần cho trẻ bú mẹ hoặc uống nước nhiều hơn. Bế, quan sát trẻ thường xuyên và chú ý không chạm, đè vào chỗ tiêm.
  • Sốt nhẹ [dưới 38,5 độ]: Uống nhiều nước, tiếp tục ăn uống bình thường, nằm chỗ thoáng. 
  • Phản ứng tại chỗ gồm các triệu chứng đỏ và/hoặc sưng tại chỗ tiêm và có thể có 1 hoặc nhiều triệu chứng sau: sưng gần chỗ tiêm, đau, đỏ và sưng trên 3 ngày. Thường tự khỏi trong vòng vài ngày đến 1 tuần. Điều trị triệu chứng với các thuốc giảm đau theo chỉ định.
  • Đau khớp kể cả khớp nhỏ ngoại vi dai dẳng [trên 10 ngày] hoặc thoáng qua [tối đa 10 ngày]. Có thể tự khỏi, một số trường hợp cần dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của cán bộ y tế
  • Viêm hạch bạch huyết kể cả viêm hạch bạch huyết có mủ với biểu hiện có 1 hạch lympho sưng to > 1,5 cm [bằng 1 đầu ngón tay người lớn] hoặc có 1 hốc rò rỉ trên 1 hạch lympho. Xảy ra trong vòng 2-6 tháng sau khi tiêm vắc xin BCG, tại cùng một bên người với chỗ tiêm chủng [đa số là ở nách]. Thường là tự lành và không cần điều trị. Trường hợp tổn thương dính vào da hoặc bị rò rỉ thì cần đưa đến cơ sở y tế để được phẫu thuật dẫn lưu và đắp thuốc chống lao tại chỗ.
  • Bầm tím và/hoặc chảy máu do giảm tiểu cầu thường là nhẹ và tự khỏi. Trường hợp nặng cần đưa đến cơ sở y tế để điều trị thuốc steroid và truyền khối tiểu cầu.

Nếu xuất hiện một số tai biến nặng sau tiêm chủng, phải khẩn trương đưa trẻ đến cơ sở y tế để điều trị.

Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế khuyến cáo nên lập tức đưa trẻ tới bệnh viện để kịp thời xử lý tránh tình trạng chuyển biến nghiêm trọng khi phát hiện những dấu hiệu bất thường sau tiêm vắc xin phòng lao, bao gồm: 

  • Sốt cao > 39 độ C, khó đáp ứng thuốc hạ sốt, sốt kéo dài trên 24 giờ, sốt xuất hiện sau 12 giờ tiêm chủng
  • Quấy khóc kéo dài, kém tương tác cha mẹ, trẻ mệt xỉu, li bì và hôn mê 
  • Co giật 
  • Nôn trớ, bú kém, bỏ bú 
  • Phát ban 
  • Thở nhanh, khó thở co kéo hõm ức, thở rên, thở ậm ạch, tím môi và chi 
  • Chi lạnh, da nổi vân tím 
  • Hoặc có các dấu hiệu bất thường khác khiến cha mẹ trẻ lo lắng

Hiện tại vắc xin tiêm phòng lao [BCG] có trong chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, tổ chức tiêm miễn phí tại các Trạm y tế xã, phường hoặc các trung tâm y tế huyện, thành phố trong hệ thống Tiêm chủng mở rộng.

Ngoài ra, người dân có thể lựa chọn tiêm chủng dịch vụ tại các cơ sở y tế, bệnh viện, phòng khám gần nhất hoặc các trung tâm tiêm chủng uy tín, chất lượng và an toàn. 

Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC có sẵn vắc xin BCG phòng bệnh lao. Tại VNVC, trẻ sẽ được miễn phí khám sàng lọc trước tiêm để đảm bảo an toàn tiêm chủng tốt nhất. Theo đó, bé sẽ được kiểm tra cân nặng, thân nhiệt cơ thể, nghe phổi, nghe tim… và phát hiện các biểu hiện bất thường khác để đảm bảo bé đủ sức khỏe và cân nặng trước khi tiêm.

Sau khi tiêm, bé được theo dõi 30 phút tại phòng chờ rộng rãi, thoáng mát, sạch sẽ. VNVC đầu tư trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ có chuyên môn cao, kịp thời xử lý các phản ứng sau tiêm chủng [nếu có].

Đặc biệt, các mẹ và bé sẽ được thuận tiện tối đa với các phòng chuyên biệt cho trẻ nhỏ như phòng thay tã, phòng cho bé bú, phòng chăm sóc [ngủ], phòng pha sữa… Hệ thống điều hòa được lắp đặt toàn trung tâm giúp bé luôn có cảm giác thoải mái nhất khi đến tiêm.

1. Tiêm phòng lao cho trẻ không để lại sẹo có nên tiêm lại?

Theo BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC: Thông thường sau khi trẻ tiêm vắc xin phòng lao BCG, từ 2 tuần đến 1 tháng sẽ xuất hiện dấu hiệu mưng mủ tại vết tiêm và sau vài tuần sẽ tạo sẹo khoảng 5mm. Tùy theo cơ địa của mỗi trẻ mà phản ứng này có thể xuất hiện sau vài tuần thậm chí tới 6 tháng. Tuy nhiên, nếu sau 6 tháng mà trẻ vẫn không có dấu hiệu mưng mủ và để lại sẹo thì cần đưa trẻ đi làm phản ứng Mantoux [phản ứng da tuberculin]. Tùy vào kết quả, bác sĩ sẽ chỉ định có tiêm lại vắc xin phòng lao cho trẻ hay không.

Vết tiêm mưng mủ và tạo sẹo sau khi tiêm vắc xin phòng lao BCG

2. Trẻ tiêm phòng mũi lao không sốt, không mưng mủ vì sao? 

Sau tiêm vắc xin BCG, một số trẻ sẽ có hiện tượng sốt nhẹ sau tiêm, đây là phản ứng thông thường sau khi tiêm vắc xin và có thể tự khỏi, trừ trường hợp trẻ sốt cao > 39 độ C, khó đáp ứng thuốc hạ sốt, sốt kéo dài trên 24 giờ, sốt xuất hiện sau 12 giờ tiêm chủng thì cần đưa trẻ tới bệnh viện. Tuy nhiên, không phải trẻ nào sau tiêm cũng bị sốt.

Thông thường sau khi trẻ tiêm vắc xin phòng lao BCG, từ 2 tuần đến 1 tháng sẽ xuất hiện dấu hiệu mưng mủ tại vết tiêm và sau vài tuần sẽ tạo sẹo khoảng 5mm. Tùy theo cơ địa của mỗi trẻ mà phản ứng này có thể xuất hiện sau vài tuần thậm chí tới 6 tháng. Tuy nhiên, nếu sau 6 tháng mà trẻ vẫn không có dấu hiệu mưng mủ và để lại sẹo thì có thể trẻ chưa được đáp ứng miễn dịch từ vắc xin phòng lao và cần tiêm lại. Để kiểm tra chính xác trẻ đã đáp ứng miễn dịch hay chưa, phụ huynh cần đưa trẻ đi làm phản ứng Mantoux [phản ứng da tuberculin]. 

3. Có nên nặn mủ vết tiêm lao? 

Cũng như các loại vắc xin khác, trẻ sơ sinh tiêm phòng lao có thể bị sốt nhẹ kèm theo một số phản ứng sau tiêm chủng khác như sưng đỏ, đau tại vị trí tiêm. Đối với tiêm phòng vắc xin BCG, từ 2 tuần đến 1 tháng sẽ xuất hiện dấu hiệu mưng mủ tại vết tiêm và sau vài tuần sẽ tạo sẹo khoảng 5mm. Đây là các biểu hiện lành tính sau khi tiêm phòng lao. Bố mẹ không nên lo lắng và không can thiệp vào vết tiêm đang mưng mủ của trẻ. Đặc biệt không xoa, chườm, bôi, nặn vì có thể gây nhiễm trùng vết tiêm.

4. Vết tiêm lao mưng mủ bị vỡ phải xử trí thế nào? 

Thường mũi tiêm BCG nằm ở vai trái, sau khi tiêm vắc xin BCG sẽ xuất hiện phản ứng: sưng đỏ vết tiêm, vỡ mủ vàng, sau đó tự lành sẹo từ 2 tuần đến 1 tháng, thậm chí 6 tháng tùy cơ địa của trẻ. Vết tiêm lao mưng mủ bị vỡ là diễn tiến bình thường sau tiêm chủng ngừa lao. Phụ huynh không cần lo lắng, chỉ cần tắm rửa vệ sinh cơ thể bé hàng ngày, có thể thì dùng gạc lau khô sạch sẽ chỗ vỡ mủ vàng.

5. Tiêm phòng lao rồi có bị lây nữa không? 

Tiêm vắc xin phòng bệnh lao là biện pháp phòng chống hiệu quả, nhưng không tuyệt đối. Vắc xin BCG có thể không chống lại hoàn toàn sự xâm nhập của vi khuẩn lao gây bệnh, nhưng có khả năng hạn chế tối đa nguy cơ các thể  lao nặng  [khoảng 70%] và các biến chứng lao nguy hiểm như lao xương, lao khớp, lao kê, lao màng não.

Việc tiêm phòng lao có hiệu quả hay không phần lớn phụ thuộc vào việc quản lý ngăn chặn sự lây nhiễm bệnh lao trong cộng đồng. Người đã tiêm phòng lao hoàn toàn có thể mắc bệnh do tiếp xúc trực tiếp, thường xuyên và lâu dài với người bị bệnh, đặc biệt trẻ em dưới 1 tuổi có nguy cơ lây nhiễm cao nhất do hệ miễn dịch còn kém. Tuy nhiên, người đã tiêm phòng trong trường hợp bị lây nhiễm thường tình trạng bệnh sẽ nhẹ và điều trị nhanh chóng hơn những người chưa tiêm phòng.

Phần lớn người bị nhiễm lao là do tình trạng suy giảm miễn dịch và tiếp xúc nhiều và thường xuyên với người bệnh. Vì vậy, nếu gia đình có người mắc bệnh lao phổi thì cần cho người bệnh sinh hoạt riêng, môi trường sống cần sạch sẽ, thoáng mát. Cần chú ý hạn chế trẻ em dưới 5 tuổi tiếp xúc với người bệnh.

Trong trường hợp cơ thể xuất hiện các triệu chứng ho kéo dài, ra nhiều mồ hôi trộm, mệt mỏi, chán ăn, sốt về chiều thường xuyên thì cần phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất để phát hiện bệnh và chữa trị kịp thời.

6. Tiêm phòng lao cho trẻ sinh non khi nào? 

Bộ Y tế khuyến cáo tiêm vắc xin phòng lao BCG cho trẻ trong vòng 1 tháng đến 1 năm sau sinh. Thực tế, với những trẻ sinh ra có đủ sức khỏe, phát triển ổn định, không nằm trong chế độ chăm sóc đặc biệt thì thường được tiêm phòng lao trong vòng 24h sau sinh. Những trẻ sinh non hoặc có vấn đề về sức khỏe cần theo dõi, chăm sóc đặc biệt thì có thể hoãn tiêm đến khi trẻ có thể trạng tốt, tuy nhiên cần tiến hành tiêm phòng lao cho trẻ càng sớm càng tốt.

7. Tiêm phòng lao cho trẻ muộn có sao không? 

Vắc xin BCG ngừa lao có thể được tiêm ở mọi lứa tuổi, nhưng nên tiêm càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 1 tháng sau sinh.

Việc tiêm vắc xin phòng lao muộn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh lao hơn những trẻ đã được tiêm phòng, thậm chí trẻ có thể bị nhiễm lao ngay những ngày đầu sau sinh do, hệ thống miễn dịch còn yếu ớt. Đối với những trẻ chưa đủ điều kiện sức khỏe hoặc chưa được tiêm phòng ở giai đoạn 1 năm tuổi vẫn có thể tiêm phòng sau đó nhưng vắc xin chỉ có tác dụng khi cơ thể trẻ chưa bị nhiễm khuẩn lao. Còn các trường hợp nếu đã xác định chính xác trẻ nhiễm lao thì việc tiêm phòng lúc này là không cần thiết. Tiêm phòng vắc xin BCG cho trẻ sau 1 năm tuổi cũng có thể gây ra những phản ứng sau tiêm mạnh hơn.

Xem video: Trẻ 3 tuổi có tiêm mũi lao được không?

8. Trẻ vàng da có tiêm phòng lao được không? 

Nên xác định nguyên nhân dẫn đến vàng da của trẻ trước khi quyết định tiêm vắc xin phòng lao. Trẻ bị vàng da có thể do vàng da sinh lý hoặc bệnh lý. Vàng da sơ sinh là hiện tượng vàng da sinh lý thường gặp ở trẻ trong vòng 2 – 5 ngày sau sinh, trẻ vẫn ăn ngủ bình thường và bệnh sẽ tự khỏi mà không cần điều trị. Còn trẻ bị vàng da bệnh lý nếu không phát hiện và điều trị kịp thời thì có thể xảy ra biến chứng nhiễm độc thần kinh [còn gọi là vàng da nhân] có thể dẫn đến tử vong hoặc bị bại não suốt đời. Khi trẻ có dấu hiệu vàng da, bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa để kiểm tra.

9. Bé chích ngừa lao bị nổi hạch phải làm sao?

Viêm hạch bạch huyết kể cả viêm hạch bạch huyết có mủ với biểu hiện có 1 hạch lympho sưng to > 1,5 cm [bằng 1 đầu ngón tay người lớn] hoặc có 1 hốc rò rỉ trên 1 hạch lympho, xảy ra trong vòng 2-6 tháng sau khi tiêm vắc xin BCG, tại cùng một bên người với chỗ tiêm chủng [đa số là ở nách]. Thường là tự lành và không cần điều trị. Trường hợp tổn thương dính vào da hoặc bị rò rỉ thì cần đưa đến cơ sở y tế để được phẫu thuật dẫn lưu và đắp thuốc chống lao tại chỗ.

Với hệ miễn dịch còn non yếu của trẻ, lao rất dễ lây nhiễm và tấn công. Đáng lo ngại hơn khi bệnh có thể tiến triển mà không cho thấy một dấu hiệu nào. Chỉ bằng 1 mũi vắc xin, con yêu sẽ được bảo vệ hiệu quả và trọn đời trước căn bệnh nguy hiểm này. Hãy bảo vệ con yêu trọn vẹn nhất trước mọi hiểm họa từ bệnh lao bằng cách tiêm phòng cho con các mẹ nhé!

Tại Trung tâm tiêm chủng dành cho Trẻ em và Người lớn VNVC, vắc xin phòng lao luôn có sẵn, phục vụ mọi nhu cầu tiêm chủng của khách hàng cùng nhiều dịch vụ và tiện ích đẳng cấp 5 sao. Để đăng ký tiêm vắc xin hoặc tư vấn về lịch tiêm chủng, quý khách có thể liên hệ tổng đài 028.7300.6595, liên hệ qua fanpage Trung tâm tiêm chủng Trẻ em và Người lớn – VNVC hoặc đến trực tiếp Hệ thống trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc để đăng ký vắc xin uốn ván trực tiếp.

Khách hàng cũng có thể mua vắc xin hoặc các gói vắc xin bằng cách truy câp //shop.vnvc.vn/, lựa chọn và thanh toán mua vắc xin theo nhu cầu.

TRÀ MY

Video liên quan

Chủ Đề