Đo hoạt độ ggt là gì năm 2024

GGT là một enzym hầu hết gắn ở màng tế bào, có tác dụng tạo ra các isopeptid của glutamat với các amino acid tự do khác, giải phóng dipeptid cysteinyl-glycin từ glutathion (GSH). Cả 2 loại peptid này đi vào bào tương, ở đó cysteinyl-glycin được thủy phân thành các amino acid tự do là cystein và glycin do dipeptidase xúc tác. Peptid của y-glutamyl với amino acid khác được bẻ gẫy bởi enzym đặc hiệu là cyclotransferase. Enzym này giải phóng amino acid khác và biến đổi gốc glutamat thành 5-oxoprolin (hay còn gọi là acid pyrrolidon carboxylic). Dưới tác dụng của 5-oxoprolinase và ATP, 5-oxoprolin tạo thành glutamat và glutamat tái tổng hợp lại glutathion theo chu trình y-glutamyl.

Đo hoạt độ ggt là gì năm 2024

Sơ đồ 1. Chu trình gamma glutamyl

Xét nghiệm gamma-glutamyl transferase (GGT) là gì?

Xét nghiệm gamma-glutamyl transferase (GGT) đo lượng GGT trong máu. GGT là một loại enzym được tìm thấy khắp cơ thể, nhưng nó chủ yếu được tìm thấy ở gan. Khi gan bị tổn thương, GGT có thể bị rò rỉ vào máu. Mức độ cao của GGT trong máu có thể là dấu hiệu của bệnh gan hoặc tổn thương đường mật. Các ống dẫn mật là các ống dẫn mật vào và ra khỏi gan. Mật là một chất lỏng do gan tạo ra. Nó rất quan trọng cho quá trình tiêu hóa.

Xét nghiệm GGT không thể chẩn đoán nguyên nhân cụ thể của bệnh gan. Vì vậy, nó thường được thực hiện cùng với hoặc sau các xét nghiệm chức năng gan khác, thường là xét nghiệm phosphatase kiềm (ALP). ALP là một loại men gan khác. Nó thường được sử dụng để giúp chẩn đoán các rối loạn về xương cũng như bệnh gan.

Tại sao tôi cần xét nghiệm GGT?

Bạn có thể cần xét nghiệm GGT nếu bạn có các triệu chứng của bệnh gan. Các triệu chứng bao gồm:

  • Mệt mỏi
  • Yếu đuối
  • Vàng da , một tình trạng khiến da và mắt của bạn chuyển sang màu vàng
  • Ăn mất ngon
  • Đau hoặc sưng bụng
  • Buồn nôn và ói mửa

Bạn cũng có thể cần xét nghiệm này nếu bạn có kết quả bất thường trong xét nghiệm ALP và / hoặc các xét nghiệm chức năng gan khác.

Những kết quả trên có ý nghĩa là gì?

Nếu kết quả của bạn cho thấy mức GGT cao hơn mức bình thường, đó có thể là dấu hiệu của tổn thương gan. Thiệt hại có thể do một trong các điều kiện sau:

  • Viêm gan
  • Xơ gan
  • Rối loạn sử dụng rượu
  • Viêm tụy
  • Bệnh tiểu đường
  • Suy tim sung huyết
  • Tác dụng phụ của một loại thuốc . Một số loại thuốc có thể gây tổn thương gan ở một số người.

Kết quả không thể cho biết bạn đang mắc phải tình trạng nào, nhưng nó có thể giúp cho biết mức độ tổn thương gan của bạn. Thông thường, chỉ số GGT càng cao thì mức độ tổn thương của gan càng lớn.

Nếu kết quả của bạn cho thấy bạn có mức GGT thấp hoặc bình thường, điều đó có nghĩa là bạn có thể không bị bệnh gan.

Kết quả của bạn cũng có thể được so sánh với kết quả của xét nghiệm ALP. Xét nghiệm ALP giúp chẩn đoán các rối loạn về xương. Kết quả của bạn cùng nhau có thể hiển thị một trong những điều sau:

  • Mức ALP cao và mức GGT cao có nghĩa là các triệu chứng của bạn có thể là do rối loạn gan chứ không phải rối loạn xương.
  • Mức ALP cao và GGT thấp hoặc bình thường có nghĩa là bạn có nhiều khả năng bị rối loạn xương.

Đo hoạt độ ggt là gì năm 2024

Hình ảnh Gan khỏe mạnh và Gan tổn thương

Yếu tố hạn chế - ảnh hưởng đến xét nghiệm GGT

Ngay cả một lượng nhỏ rượu trong vòng 24 giờ sau khi xét nghiệm GGT cũng có thể làm tăng GGT tạm thời. Tuy nhiên, sự biến đổi di truyền giữa các cá nhân có thể gây ra sự khác biệt trong phản ứng này của GGT đối với việc sử dụng rượu. Hút thuốc cũng có thể làm tăng GGT. Mức GGT tăng cao có thể là dấu hiệu của bệnh tim mạch và / hoặc tăng huyết áp. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có mức GGT tăng có nguy cơ tử vong do bệnh tim cao, nhưng lý do của mối liên quan này vẫn chưa được biết đến. Mức độ GGT thấp được quan sát thấy trong một số bệnh di truyền, nơi dòng chảy của mật từ gan bị gián đoạn hoặc bị ức chế. Các loại thuốc có thể gây tăng GGT bao gồm phenytoin, carbamazepine và barbiturat như phenobarbital. Sử dụng nhiều loại thuốc theo toa và không theo toa khác, bao gồm thuốc chống viêm không steroid (NSAID), thuốc hạ lipid máu, thuốc kháng sinh, thuốc chẹn thụ thể histamine (được sử dụng để điều trị sản xuất dư thừa axit trong dạ dày), thuốc chống nấm, thuốc chống trầm cảm, thuốc tránh thai và hormone chẳng hạn như testosterone, có thể làm tăng mức GGT. Một số loại thuốc chống đông máu (ví dụ: heparin) và thuốc ức chế miễn dịch (ví dụ, methotrexate) cũng làm tăng mức GGT trong huyết thanh.

Chỉ số GGT là một trong những căn cứ quan trọng trong chẩn đoán các vấn đề liên quan tới gan. Chỉ số này tăng đi kèm với các triệu chứng và kết quả xét nghiệm bất thường khác chính là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý cần điều trị kịp thời. Vậy GGT bao nhiêu là cao và cách giải quyết ra sao? Tất cả sẽ có trong bài viết dưới đây.

1. Chỉ số GGT là gì?

GGT là viết tắt của Gamma-glutamyl transpeptidase. Đây là một loại enzyme quan trọng giúp gan chuyển hóa thuốc và các chất độc khác. GGT tập trung ở gan là nhiều nhất.

Vậy chỉ số GGT trong máu là gì? Đây là hoạt độ của enzym GGT tồn tại trong máu do enzyme này bị phóng thích vào máu khi tế bào gan phân hủy tự nhiên.

Thường chỉ số này giữ ở một mức độ ổn định. Khi gan bị tổn thương, nồng độ GGT trong máu sẽ cao hơn mức bình thường. Do đó, bác sĩ thường dùng chỉ số này cùng với các xét nghiệm khác để đánh giá chức năng gan, đo độ tổn thương nếu có tại gan.

Đo hoạt độ ggt là gì năm 2024

Chỉ số men gan gồm những gì? Mức bình thường là bao nhiêu?

2. Ý nghĩa chỉ số GGT

Lượng men GGT trong máu là một trong những căn cứ quan trọng để chấn đoán tổn thương gan hoặc dùng để chẩn đoán loại trừ. Đặc biệt là nó rất nhạy cảm với tình trạng ứ mật ở gan. Bên cạnh đó, chỉ số này cũng giúp xác định nguyên nhân tăng ALP có thể xuất phát từ các bệnh lý về gan.

3. Khi nào cần xét nghiệm GGT?

Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm này trong trường hợp cần thiết. Thông thường các trường hợp này bao gồm:

  • Người nghiện rượu bia
  • Người mắc bệnh gan
  • Có các triệu chứng: Buồn nôn, nôn, chán ăn, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, vàng da, đau hạ sườn phải…
  • Người có nồng độ ALP huyết cao nhưng AST và ALT thì bình thường.

Đo hoạt độ ggt là gì năm 2024

Người nghiện rượu nặng là đối tượng cần xét nghiệm GGT

\>>Đừng bỏ lỡ: Xét nghiệm chức năng gan là gì?

4. Xét nghiệm GGT ở đâu? Bao nhiêu tiền?

Chi phí xét nghiệm GGT giao động trong khoảng từ 50.000 – 100.000 đồng tùy từng cơ sở y tế và thời điểm. Nếu lấy mẫu xét nghiệm GGT tại nhà bạn sẽ phải chịu thêm chi phí đi lại. Để đảm bảo tính chính xác của kết quả, bạn nên tới các cơ sở y tế uy tín, đã được cấp phép.

5. Quy trình xét nghiệm GGT

Để kiểm tra mức GGT thông thường cần lấy máu xét nghiệm. Quá trình này khá đơn giản nhưng có một số lưu ý trước khi lấy mẫu mà người bệnh cần tuân thủ.

5.1. Chuẩn bị xét nghiệm GGT

Trước khi tiến hành xét nghiệm, bác sĩ sẽ dặn dò người bệnh một số vấn đề để đảm bảo kết quả xét nghiệm được chính xác nhất có thể. Chúng bao gồm:

  • Nhịn ăn ít nhất 8 tiếng trước khi làm xét nghiệm.
  • Không được dùng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích trong vòng 24 giờ trước khi lấy mẫu.
  • Ngưng dùng một số loại thuốc trước khi lấy mẫu xét nghiệm trong vòng 24 giờ. Cụ thể là: Phenytoin, Phenobarbital.

Đo hoạt độ ggt là gì năm 2024

Ngưng dùng Phenytoin trước khi lấy mẫu xét nghiệm

5.2. Tiến hành lấy mẫu xét nghiệm

Thời điểm thích hợp nhất để lấy mẫu xét nghiệm GGT là vào buổi sáng. Nhân viên y tế sẽ sát trùng vị trí lấy máu. Sau đó lấy máu qua một ống tiêm vào lọ để đem đi phân tích. Quy trình này thường rất nhanh và không gây rủi ro. Tuy nhiên, bạn có thể cảm thấy châm chích khi kim đâm vào, chảy máu hoặc bị bầm tím chỗ lấy máu.

5.3. Trả kết quả xét nghiệm

Thường kết quả xét nghiệm GGT sẽ có sau 1 ngày. Bác sĩ sẽ là người đọc kết quả và đánh giá chỉ số xét nghiệm GGT thu được.

6. Chỉ số GGT bao nhiêu là nguy hiểm?

Nhiều người không khỏi băn khoăn chỉ số GGT bao nhiêu là bình thường? Ở phạm vi cho phép mức GGT trong máu nên nằm trong ngưỡng từ 11 – 50UI/L ở nữ và từ 7 – 32UI/L ở nam.

Vậy chỉ số GGT bao nhiêu là cao? Chỉ số GGT tăng được xác định là cao hơn ngưỡng cho phép và có 3 mức độ như sau:

  • Mức độ nhẹ: Tăng gấp 1 – 2 lần. Thường là do gan nhiễm mỡ.
  • Mức độ trung bình: Tăng gấp 2 – 5 lần. Có thể xuất phát từ viêm gan virus, xơ gan, tác dụng phụ của thuốc.
  • Mức độ nặng: Tăng cao hơn 5 lần. Có thể cảnh báo tắc mật, xơ gan do rượu.

Nếu GGT lên tới 5.000UI/L thì người bệnh rất có khả năng bị bệnh gan mật cấp tính hoặc ung thư gan.

GGT tăng nói riêng và men gan cao nói chung nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm. Bởi nó làm tăng nguy cơ bị xơ gan, ung thư gan, làm giảm tuổi thọ và tăng tỷ lệ tử vong.

Đo hoạt độ ggt là gì năm 2024

Xơ gan có thể khiến GGT tăng gấp 2 – 5 lần

7. Nguyên nhân khiến chỉ số GGT cao

Một số nguyên nhân cơ bản có thể khiến chỉ số men gan GGT tăng có thể kể đến là:

  • Lạm dụng rượu bia thời gian dài
  • Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học: Ăn quá nhiều thực phẩm nhiều dầu mỡ, ăn mặn, ít chất xơ… Từ đó gây gánh nặng cho gan.
  • Làm việc quá sức, căng thẳng kéo dài.
  • Tác dụng phụ của thuốc gây hại cho gan như: Phenytoin, Phenobarbital.
  • Mắc bệnh lý về gan: Viêm gan virus, tổn thương gan do rượu, gan nhiễm mỡ, xơ gan, ung thư gan.
  • Mắc một số bệnh lý khác: Vàng da tắc mật, đái tháo đường, bệnh phổi, sốt rét, ứ sắt, viêm tụy…

8. Cách kiểm soát chỉ số GGT

Khi gặp phải tình trạng GGT tăng, nhiều người sẽ không khỏi bận tâm chỉ số GGT cao uống thuốc gì? Tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này mà bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Hiện không có thuốc hạ GGT đặc trị mà các thuốc được sử dụng sẽ điều trị các vấn đề làm khởi phát tăng GGT và các triệu chứng lâm sàng.

Ngoài ra, một số cách giảm chỉ số GGT mà bạn có thể thực hiện ngay thông qua thói quen sinh hoạt, dinh dưỡng, rèn luyện.

  • Tránh căng thẳng kéo dài. Tham gia vào các hoạt động cộng đồng hoặc theo đuổi sở thích cá nhân để thư giãn tinh thần.
  • Ngủ đúng giờ, đủ giấc, đặc biệt là vào ban đêm.
  • Hạn chế sử dụng rượu bia, chất kích thích.
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Bổ sung trái cây, rau xanh. Hạn chế món ăn giàu chất béo, nhiều đường, muối. Uống đủ nước.
  • Chỉ dùng thuốc Tây do bác sĩ chỉ định, không được lạm dụng thuốc.
  • Tái khám đúng hẹn.

Khám sức khỏe định kỳ và thực hiện xét nghiệm GGT là cách giúp bạn sớm phát hiện và điều trị các bệnh lý liên quan tới gan. Nếu chỉ số này bất thường, bác sĩ sẽ giúp bạn xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phương án điều trị phù hợp.