Đồ sành đồ sứ được gọi là gì năm 2024

Gốm sứ là tên gọi thường dùng cho các đồ có xuất sứ từ làng Gốm Bát Tràng. Tuy nhiên, ít ai biết được sự khác nhau và cách phân biệt 2 chất liệu gốm và sứ.

Đồ sành đồ sứ được gọi là gì năm 2024

Về cơ bản, gốm và sứ đều được làm từ nguyên liệu chính là đất sét nung nhưng đồ gốm có chất lượng kém hơn đồ sứ. Do chỉ được nung ở nhiệt độ từ 800 – 1.200 độ C. Trong khi đó, các món đồ sứ được nung ở nhiệt độ lên đến 1.300 độ C.

Về đặc tính, gốm thân đất, có màu, rỗng, xốp và có độ hút ẩm cao. Còn sứ là vật liệu gốm mịn không thấm nước và khí (< 0,5%), thường có màu trắng. Nếu như so sánh 2 sản phẩm gốm và sứ có cùng kích thước và hình dạng thì chiếc ly gốm sẽ nhẹ hơn chiếc ly bằng sứ.

Cách phân biệt gốm và sứ

Khi ta dùng một chiếc đũa hoặc một thanh kim loại gõ nhẹ vào sản phẩm, các vật dụng bằng sứ sẽ cho tiếng ngân thanh và dài hơn.

Thêm một cách để phân biết gốm và sứ nữa là lật phần đế sản phẩm lên và chế nước vào nơi không có men, các vật dụng bằng gốm sẽ từ từ hút phần nước, trong khi các vật dụng bằng sứ mịn và không thấm nước.

Cách đơn giản nhất có thể áp dụng đó là đưa sản phẩm lên ánh sáng: Ánh sáng sẽ xuyên qua các sản phẩm làm bằng sứ nhiều hơn so với các sản phẩm gốm do sứ có độ tinh khiết cao hơn.

Đồ sành đồ sứ được gọi là gì năm 2024

Phân loại sản phẩm gốm:

Gồm đồ đất nung, đồ sành thô, đất mịn

– Đồ đất nung: như nồi đất, lu, hũ không có men có màu nâu hay đỏ. Thông thường giá bán trên thị trường thấp nhất.

– Đồ sành thô: chậu bông, lu , hũ có tráng men nhưng được làm bằng đất thô, như chậu bông, khạp, lu màu vàng da bò của Lái Thiêu. Thông thường giá bán cao hơn đất nung.

– Đồ sành mịn: như chậu hoa, bình bông có trang trí men màu. Như chén sành, tượng do các lò chén của Đồng Nai, Bình Dương sản xuất từ đất sét lọc. Đồ sành mịn có nhiều màu sắc rực rỡ, có độ hút nước cao, dễ bị rạn sau một thời gian sử dụng. Thông thường giá bán cao hơn sành thô.

Đồ sành đồ sứ được gọi là gì năm 2024

Cách nhận biết: thân đất (mảnh vỡ của sản phẩm) xốp, có màu, độ hút ẩm cao. Nếu lật chân sản phẩm lên và chế nước vào nơi không có men, bằng mắt thường cũng có thể thấy nước bị hút vào.

Phân loại sản phẩm sứ:

Sứ gồm hai loại: sứ và bán sứ

– Đồ bán sứ: nhiệt độ nung chưa đủ cao, đất chưa kết khối hoàn toàn, có độ hút ẩm và không có thấu quang. Loại này màu không thật trắng.

Cách nhận biết: có hút ẩm nhưng kém hơn gốm. Thân đất không trắng như sứ, đặt dưới ánh đèn hay ánh sáng mặt trời không thấu quang (ánh sáng không xuyên qua). Giá bán trên thị trường thường cao hơn sành mịn.

– Đồ sứ: có độ kết khối hoàn chỉnh, hoàn toàn không thấm nước. Sản phẩm có độ cứng, dù mỏng nhưng chịu lực cao, có màu trắng bóng và độ thấu quang cao.

Cách nhận biết: thân đất trắng bóng, hoàn toàn không có màu. Giá bán trên thị trường cao hơn các sản phẩm khác.

Sành và sứ đều là những chất liệu được tạo lên từ đất sét. Để tạo lên sành và sứ người ta đều phải nung nóng ở nhiệt độ cao. Vì thế đều rất khó khăn để phân biệt sành và sứ.

Đồ sành đồ sứ được gọi là gì năm 2024
Chum sành và bình hút tài lộc sứ

Sành là gì?

Đồ sành đồ sứ được gọi là gì?

Đồ sành hay đồ sứ tuy khác nhau rất nhiều nhưng đều gọi chung là đồ sành sứ, đều phải nung từ đất sét và ở nhiệt độ trung bình hay nhiệt độ cao mới tạo ra được sản phẩm.

Đồ sành đồ sứ được gọi là gì năm 2024
Nhận biết sành và sứ: Tiểu quách sành Bát Tràng

Sành là những sản phẩm được nung ở nhiệt độ trung bình từ 1000 độ C đến 1100 độ C. Tùy vào cấu tạo của lò nung, thành phần của xương đất, có chịu được lửa ở nhiệt độ cao hay thấp. Tuy nhiên, một số sản phẩm sành có thể được nung với nhiệt độ khoảng 1250 độ C. Màu sắc của sành phụ thuộc vào nguyên liệu đất sét mới đầu để nung. Nếu như sử dụng đất sét thường thì sau khi nung xong sản phẩm sành mang màu nâu đất. Còn nếu sử dụng đất sét trắng thì sua khi nung xong sản phẩm sành có màu sành trắng hoặc sành xốp.

Sứ là gì?

Còn sứ là những sản phẩm được tạo thành khi nung đất sét và cao lanh ở nhiệt độ cao khoảng 1200 độ C đến 1400 độ C. Sản phẩm có 2 loại là đồ sứ và đồ bán sứ.

Đồ sành đồ sứ được gọi là gì năm 2024
Phần biệt sành và sứ: Chậu trồng cây cảnh men sứ

So sánh, phân biệt sành và sứ

  • – Nhiệt độ để nung sản phẩm: Đặc điểm đầu tiên để phân biệt sành và sứ là nhiệt độ nung của chúng. Những sản phẩm là sành thường được nung với nhiệt độ từ 800 độ C đến 1000 độ C. Còn những sản phẩm là đồ sứ lại nung ở nhiệt độ cao hơn rất nhiều, từ khoảng 1200 độ C đến 1400 độ C. Vì thế, những sản phẩm được làm bằng sứ thường bền hơn, chịu được thời tiết khắc nghiệt hơn những sản phẩm làm bằng sành.
  • – Hình thức giữa sành và sứ: Những sản phẩm bằng sành được dập chìm hoặc nổi ra bề mặt bên ngoài nên khi vẽ màu lên trên sẽ không đẹp và bền. Còn đồ sứ thì có đường nét, hoa văn tinh xảo, tỉ mỉ hơn nên hình thức sẽ có tính thẩm mỹ và bắt mắt hơn những đồ sành.
  • – Lớp men được phủ bên ngoài giữa sành và sứ: Lớp men phủ bên ngoài của những sản phẩm sứ khá đa dạng như men màu, mạn rạn, men bóng. Cho dù là men nào đi nữa thì đều có độ sáng làm tăng thêm tính nghệ thuật cũng như thẩm mỹ cho mẫu sản phẩm rất nhiều, lại vừa có công suất bảo vệ những hoa văn vẽ nên đồ sứ bền đẹp mãi mãi theo thời hạn. Còn lớp men phủ bên ngoài của đồ sành thường khô rát, không được bóng nên không được ưa chuộng như đồ sứ. Đối với lớp men phủ phía bên ngoài đồ sành thì thường bị khô rát khi sờ tay vào.
  • – Độ thấu quang: Xương đất của sản phẩm từ sứ có độ trong và tinh khiết cao hơn sản phẩm từ sành nên ánh sáng có thể thẩm thấu và xuyên qua. Vì thế độ thấu quang của sứ cao hơn của sành.
  • – Khả năng chịu nhiệt của sành và sứ: Do những sản phẩm từ sứ được nung ở nhiệt độ cao, còn những sản phẩm từ sành nung ở nhiệt độ trung bình nên khả năng chịu nhiệt của các sản phẩm từ sứ sẽ cao hơn. Những sản phẩm từ sành khi gặp nhiệt độ cao thường dễ bị rạn nứt và vỡ. Vì thế đồ sứ có thể cho vào lò vi sóng mà vẫn bình thường còn đồ sành thì không.
  • – Âm thanh vang ra khi gõ vào giữa sành và sứ: Đặc điểm cuối cùng để phân biệt sành và sứ là âm thanh vang ra từ sành và sứ. Bạn hãy gõ vào các sản phẩm sành và sứ để cảm nhận âm thanh vang ra của chúng. Nếu làm bằng sứ thì khi gõ vào tiếng vang sẽ khá to và dài. Còn nếu gõ vào mà tiếng vang trầm và đanh lại thì chắc chắn là đồ sành.

Ngoài ra, thường thì các sản phẩm đồ sứ sẽ có giá cao hơn so với các đồ bằng sành. Bởi độ phức tạp, tỉ mỉ và tính thẩm mỹ của sản phẩm đồ sứ. Mỗi loại đồ sành sứ có công dụng và đặc tính riêng. Vì thế tuy đồ sành rẻ hơn nhưng với mục đích dùng chum sành ngâm rượu hoặc hũ sành đựng gạo thì lại phù hợp và hiệu quả hơn.

Nên chọn đồ sành hay đồ sứ?

Với những đặc điểm để phân biệt sành và sứ ở trên thì chắc hẳn bạn đã có câu trả lời cho mình. Vì thế khi lựa chọn những đồ dùng trong gia đình bạn nên sử dụng những sản phẩm từ sứ vì đồ sứ có độ bền cao lại có tính thẩm mỹ hơn rất nhiều so với đồ sành.