Cách xử lý bệnh vàng la thối rễ

Bệnh vàng lá thối rễ là gì ? Cách khắc phục và phòng trị hiệu quả bệnh gây hại trên cây có múi: bưởi, cam, chanh, quýt..

2387 Thứ Bảy | 11/11/2017

Bệnh vàng lá thối rễ là một trong những loại bệnh gây hại nghiêm trọng nhất trên cây có múi. Bệnh có khả năng lây lan rộng và gây thiệt hại lớn về kinh tế.

Bệnh vàng lá thối rễ là một trong những loại bệnh gây hại nghiêm trọng nhất trên cây có múi. Bệnh có khả năng lây lan rộng và gây thiệt hại lớn về kinh tế.

Vì vậy bà con cần phải hiểu rõ về bệnh vàng lá thối rễ để có giải pháp khắc phục và phòng trị kịp thời trên cây có múi.

Bệnh vàng lá thối rễ là gì ?

Là bệnh này do nhiều tác nhân gồm Fusarium, Pythium, Phytophthora và tuyến trùng gây ra, trong đó sự tương tác giữa nấm Fusarium và tuyến trùng là quan trọng nhất. Bệnh không xuất hiện ngay mùa mưa, lúc đất bị oi nước, mà bệnh thường xuất hiện nghiêm trọng trong đầu mùa nắng.

Bệnh này khác với bệnh vàng lá gân xanh. Cách nhận biết bệnh vàng lá gân xanh trên cây có múi ► XEM THÊM

Dấu hiệu nhận biết khi cây trồng bị bệnh vàng lá thối rễ trên cây có múi

Nhận biết trên lá, trái: Khi bệnh mới xuất hiện, lá của cây vẫn bình thường nhưng gân lá có màu vàng nhạt, phiến lá ngả màu vàng cam và dễ rụng, khi có gió lá già phía dưới bị rụng trước sau đó đến lá trên; Chất lượng trái kém và bị rụng sớm; Bệnh nặng có thể làm chết cả cây, nếu không chữa trị kịp thời.

Vàng lá trên cây có múi

Thối rễ trên cây có múi

Nhận biết trên rễ: Nhánh cây bị bệnh hướng nào thì rễ cũng thường bị hư thối ở hướng đó. Bộ rễ bị thối từ rễ nhỏ lan dần vào trong rễ lớn. Rễ bị thối có màu nâu vỏ rễ tuột ra khỏi phần gỗ, bên trong có sọc nâu lan dần vào rễ cái. Rễ mất khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng nuôi cây từ đó làm cành bị chết khô. Khi bị bệnh nặng, tất cả rễ đều bị thối đen và chết, cuối cùng là chết toàn cây.

Điều kiện phát sinh và phát triển bệnh vàng lá thối rễ trên cây có múi

Đất trồng canh tác lâu năm, đất có thành phần sét, đất bị chua [pH thấp từ 3,9-4,5], đất không bón vôi, đất sử dụng nhiều phân hóa học, đất ít sử dụng phân hữu cơ là những môi trường dễ phát triển bệnh vàng lá thối rễ trên cây có múi.

Nấm Fusarium solani cần có điều kiện thích hợp để phát triển và gây hại, đất bị oi nước lâu dài thì bệnh mới phát triển mạnh. Vì khi chủng nấm Fusarium solani vào cây trong điều kiện ráo nước [thoáng khí] thì sau 3 tháng cây vẫn không thể hiện triệu chứng của bệnh, nhưng nếu tạo điều kiện oi nước thì sau một tháng thì bệnh đã xuất hiện và gây triệu chứng vàng lá, rụng lá và thối rễ trên cây có múi.

Sau các đợt mưa dài ngày, đất khó thoát nước và bị nước chiếm các tế khổng lâu dài nên rơi vào tình trạng yếm khí do oi nước. Tình trạng này kéo dài làm cho rễ cây trồng cạn phải hô hấp yếm khí lâu dài, các chất độc do các tiến trình sinh hóa trong tế bào rễ sinh ra, không được oxít hoá để giải độc, tích luỹ trong tế bào và gây ngộ độc cho tế bào.

⇒ Từ đó các tế bào ở phần rễ non, nơi các tiến trình sinh hóa xảy ra mạnh nhất, sẽ bị chết dần từng tế bào và tạo ra các mảng thối của rễ non. Nấm Fusarium solani có cơ hội xâm nhập vào rễ thông qua các vết thối này và bắt đầu tấn công dần phần rễ này. Kể từ khi bắt đầu xâm nhập cho đến khi triệu chứng bệnh thể hiện cần có thời gian ủ bệnh vài tháng, do đó ở các vườn, bệnh không xuất hiện ngay mùa mưa, lúc đất bị oi nước, mà bệnh thường xuất hiện nghiêm trọng trong đầu mùa nắng .

Bệnh vàng lá thối rễ là bệnh cực kỳ nguy hiểm trên nhiều loài cây ăn trái. Đây là căn bệnh có thời gian ủ bệnh lâu nhất [khoảng 3 tháng]. Trong thời gian ủ bệnh cây sẽ suy yếu dần. Khi phát hiện, thường thì bệnh đã chuyển qua giai đoạn cấp tính nên cần phải xử lý ngay nếu không cây sẽ suy rất nhanh.

Bệnh có khả năng lây lan rộng và gây thiệt hại lớn về kinh tế nên bà con cần hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh và phát hiện sớm để có biện pháp xử lý kịp thời.

Làm sao để biết cây trồng có bị vàng lá thối rễ hay không ?

- Nhận biết trên lá, trái: Khi bệnh mới xuất hiện, gân lá có màu vàng nhạt, phiến lá ngả màu vàng cam và dễ rụng; Chất lượng trái kém và bị rụng sớm.



- Nhận biết trên rễ: Nhánh cây bị bệnh hướng nào thì rễ cũng thường bị hư thối ở hướng đó. Bộ rễ bị thối từ rễ nhỏ lan dần vào trong rễ lớn. Rễ bị thối có màu nâu vỏ rễ tuột ra khỏi phần gỗ, bên trong có sọc nâu lan dần vào rễ cái. Rễ mất khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng nuôi cây từ đó làm cành bị chết khô. Khi bị bệnh nặng, tất cả rễ đều bị thối đen và chết, cuối cùng là chết toàn cây.



Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh vàng lá thối rễ trên cây trồng

- Do nấm Fusarium, Pythium, Phytophthora

- Do tuyến trùng, rệp sát đát hoặc nhện hại rễ.. gây ra

Trong đó nguyên nhân đáng sợ nhất là ngập nước. Rễ bị tổn thương là điều kiện thuận lợi cho các loại nấm bệnh có sẵn trong đất xâm nhập và gây hại dẫn đến tình trạng bệnh vàng lá thối rễ.

 

I. Các nguyên nhân chính gây ra tổn thương cho rễ:

1. Rễ luôn phải hoạt động trong môi trường yếm khí:

Phần lớn bộ rễ cây bưởi hoạt động ở tầng đất mặt nên khi đất bị ngập nước rễ sẽ thiếu oxy do đất mặt bị nén chặt. Rễ hoạt động trong tình trạng thiếu oxy khiến cho các đầu rễ non bị tổn thương. Nấm bệnh xâm nhập từ các đầu rễ non ăn dần lên hệ lông hút, sau đó là đến rễ cái và gây ra hiện tượng thối rễ.

Rễ cây bị ngập nước lâu ngày dẫn đến các tế bào rễ không hô hấp được, vì vậy sẽ không cung cấp đủ oxy cho hoạt động của các tế bào rễ cùng với việc tích lũy các chất độc hại, do đó sẽ làm chết đi các lông hút ở rễ và không thể hình thành được lông hút mới, cây cũng không thể hút nước được sẽ bị héo dần rồi chết.

2. Vi sinh vật có lợi trong đất ít:

Do mất cân bằng hệ vi sinh vật trong đất. Vi sinh vật có lợi trong đất ít, nấm bệnh gây hại trong đất lại quá nhiều. Chỉ một vết thương cơ giới nhỏ như làm cỏ hoặc là vết thương do tuyến trùng gây ra cũng đủ để cho nấm bệnh xâm nhập gây thối rễ.



3. Do đất trồng:


Đất nhiều sét khô cứng, đất nhiều phèn, bị nhiễm mặn là những chất đất rất khó để cho rễ phát triển. Tương tự như trong môi trường ngập nước. Rễ cây trong trường hợp này cũng thường xuyên thiếu oxy rất dễ gây tổn thương các đầu rễ non.

4. Do vườn thường xuyên sử dụng thuốc diệt cỏ:

Sử dụng thường xuyên thuốc diệt cỏ làm chết hệ vi sinh vật có lợi và các loài thiên địch trong đất. Thuốc cỏ ngấm dần vào đất khiến đất chai cứng và đồng thời làm chết dần các rễ non.

5. Do sử dụng quá nhiều phân hóa học:

Bón ít hoặc không bón phân chuồng, phân hữu cơ góp phần làm cho bộ rễ của cây bị lão hóa và yếu đi rất nhanh.

Tồn dư phân hóa học dưới dạng muối khoáng làm cho đất mặt chai cứng hạn chế rất nhiều sự phát triển của rễ. Rễ yếu và nhanh lão hóa, bị kìm hãm sự phát triển bởi nền đất chai cứng nên chúng rất dễ bị tổn thương bởi các loại nấm bệnh gây hại.


II. Các giải pháp khắc phục:

Kiểm tra độ pH thường xuyên nếu pH thấp cần phải bón vôi ngay lập tức giúp ổn định độ pH thích hợp cho cây trồng.



- Làm rãnh để thoát nước, tránh vườn bị ngập úng là điều kiện tiên quyết, không để độ ẩm trong vườn quá cao. Độ ẩm thích hợp trong vườn dao động từ 60 – 70% là tốt nhất. Cuốc xới và phơi đất nhằm phá vỡ các kết cấu đất nén chặt để cho bộ rễ có được nhiều oxi để thở.

- Tăng cường bón phân hữu cơ đã được ủ hoai mục bằng nấm Trichoderma giúp cho đất ngày càng thông thoáng, rễ dễ dàng phát triển hơn. Bón trực tiếp trichoderma nếu đã đủ lượng phân chuồng cần thiết. Sử dụng bổ sung vi sinh vật cải tạo đất, kích thích rễ phát triển, phân giải các chất khó tan giúp cây trồng dễ hấp thụ.

- Phòng trị bệnh bằng quy trình xử lý bệnh vàng lá thối rễ.

- Ngừng sử dụng thuốc diệt cỏ trong vườn. Nên trồng cỏ giữ ẩm cho đất, chống xói mòn, rửa trôi. Chỉ làm cỏ trong khu vực dưới tán cây để tránh cạnh tranh dinh dưỡng [cỏ trong vườn nếu tốt quá có thể dùng máy cắt đi sau đó hòa loãng trichoderma để tưới, cỏ sẽ phân hủy nhanh trả lại dinh dưỡng hữu cơ cho đất].   
 

Bệnh vàng lá thối rễ trên cây trồng thì bà con đã gặp nhiều. Sử dụng các loại thuốc BVTV độc hại thì chắc chắn không phải là giải pháp tối ưu, cây trồng dễ phục hồi nhưng dễ tái phát bệnh.

Chính bởi thế xử lý vàng lá thối rễ bằng phương pháp sinh học là biện pháp tối ưu giúp bà con giải quyết dứt điểm vàng lá thối rễ:


Bước 1: Xử lý bộ rễ và cắt tỉa cành lá bị bệnh để tạo độ tơi xốp cho đất và loại bỏ bớt mầm bệnh giúp cây phục hồi nhanh hơn:

Giảm áp lực lên rễ, cắt tỉa bớt các cành vàng, cành tăm, cành vô hiệu, cành bị sâu bệnh. Cắt bỏ cành bị bệnh từ đỉnh đọt xuống 2 đến 3 mắt lá cho cây ra đọt mới khi phục hồi.

Khơi nhẹ phần đất mặt xung quanh tán cây [thực hiện vào ngày tạnh ráo] để tạo độ thông thoáng tơi xốp cho đất, khi tưới thuốc thuốc sẽ lan trải đều hơn.

Bước 2: Xử lý tác nhân gây bệnh:

- Bà con tưới gốc chế phẩm nano đồng rửa vườn HLC để loại bỏ mầm bệnh trong môi trường đất. Tỷ lệ 500ml nano đồng rửa vườn pha cho 200 lít nước tưới đều quanh tán.

Bước 3: Phục hồi hệ rễ:

Sau 5-7 ngày sử dụng chế phẩm Trichoderma Bacillus & EM HLC đặc trị tuyến trùng để bổ sung hệ vi sinh vật có lợi vào trong môi trường đất trồng, ức chế nấm Phytophthora và Fusarium, tuyến trùng hại rễ và giúp hệ rễ phục hồi và tái tạo trở lại. 

- Tỉ lệ: 500ml Trichoderma Bacillus + 500ml EM HLC đặc trị tuyến trùng pha cho 300 lít nước tưới gốc 2-3 lần mỗi lần cách nhau 5-7 ngày.



Bước 4: Dưỡng cây, phục hồi cây, cải tạo đất bằng chế phẩm EM Plus HLC để cây trồng mau chóng bình phục:

Sau 2-3 lần tưới trên, hệ rễ sẽ phát triển trở lại, bà con sử dụng chế phẩm EM Plus HLC [1kg] để giúp bổ sung dinh dưỡng hữu cơ cho cây hấp thụ đồng thời cải tạo ổn định pH đất trồng giúp tạo điều kiện tốt nhất để hệ rễ phát triển khỏe mạnh, bền vững.

Bà con có thể rắc trực tiếp EM PLus vào gốc, mỗi gốc khoảng 1 lạng. Ngoài ra bà con có thể bón cùng phân lân hoặc phân chuồng đã ủ hoai mục để tăng hiệu quả hoạt động của vi sinh vật.



Sau khi vườn cây hồi phục tương đối bà con có thể tăng cường hệ rễ bằng Chế Phẩm EM ROOT siêu ra rễ của HLC để cây phát triển và phục hồi nhanh chóng hơn.


Hàng ngàn mô hình đã chữa vàng lá thối rễ thành công. Dưới đây là một số phản hồi từ các mô hình nhà vườn sau khi sử dụng bộ Chế Phẩm Sinh Học HLC:

Chủ Đề